21 oct 2013

Magnitudes e unidades

Magnitudes:

Se imos ao supermercado pedimos 150 gramos de xamón, 1 quilo de carne, 1 litro de leite, etc. Estamos empregando distintas medidas


Unha magnitude é todo o que pode ser medido, por exemplo o tempo, a masa, a lonxitude, a temperatura, …


Para medir empregamos diferentes obxectos: cinta métrica, palmos, pés, báscula, cronómetro, …


Medir consiste en comparar. Para comparar usamos unhas unidades: metros, palmos, millas, litros, gramos, libras, segundos, horas, … segundo nos conveñan e tamén, por suposto, segundo a natureza da magnitude medida. (Non podemos medir tempo con gramos)



As magnitudes que se poden medir directamente chámanse magnitudes fundamentais: tempo, masa, lonxitude, temperatura, etc.


A maioría das magnitudes en Física calcúlanse empregando fórmulas matemáticas, non directamente; son magnitudes derivadas ou indirectas.


O aparato co que medimos debe ter dúas características: Exactitude (ben constuído) e fidelidade (que mida sempre igual).

A precisión é a menor cantidade que un aparello pode apreciar. Por exemplo na regra normal é 1mm e no calibre é 0,05mm

Unidades:


Cada magnitude necesita da súa unidade para ser medida. A unidade é unha cantidade que se adopta como patrón para comparar con ela cantidades da misma especie ou natureza.


As unidades escríbense con símbolos que non se poden cambiar, a non ser que deriben dalgún nome propio, que entón escríbense con maiúscula. (Non se pon un punto ao final do símbolo nin tampouco se escriben en plural)

Como existen moitas unidades, creouse o Sistema Internacional (SI) que está basado no sistema métrico decimal (en potencias de 10).

No SI as unidades máis frecuentes son:


Magnitude
Unidade
Símbolo
Masa
quilogramo
kg
Tempo
segundo
s
Lonxitude
metro
m
Superficie
metro cadrado
m2
Volume
metro cúbico
m3
Temperatura
grao Kelvin
K
Forza
Newton
N
Intensidade da corriente
amperios
A

Ademais destas, na nosa vida diaria empregamos outras unidade que non son do SI como: horas, minutos, grao centígrado (ºC), ano luz, micron, tonelada, hectárea, ferrado, …

Nos países anglosaxóns non empregan o SI e empregan outras unidades: libra, iarda, milla, pulgada, …

Múltiplos e submúltiplos das unidades de medida

Empregamos o SI pero ás veces non é práctico. Non debemos medir distancias astronómicas en metros, ou un tempo moi grande en segundos. Para eses casos empregamos os múltiplos (expresan cantidades maiores) ou, para casos contrarios de medidas do diámetro dunha bacteria ou o peso dun anel empregamos os submúltiplos (expresan cantidades menores).

Os múltiplos máis usuais son:



Prefixo
Símbolo
Equivalencia
Tera
T
1012
Xiga
G
109
Mega
M
106
quilo
k
103
hecto
h
102
deca
da
10

E os submúltiplos máis usuais son:

Prefixo
Símbolo
Equivalencia
deci
d
10-1
centi
c
10-2
mili
m
10-3
micro
µ
10-6
nano
n
10-9
pico
p
10-12

A listaxe completa dos prefixos do SI pódese consultar aquí

Algunhas equivalencias de unidades que empregamos e non son do SI:



Magnitude
Unidade
Equivalencia
Tempo
minuto (min)
1 min = 60 s
Tempo
hora (h)
1 hora = 3600 s
Temperatura
ºC
TK = TC + 273
Lonxitude
Ano luz
1 ano luz = 9,44·1012 km
Masa
quintal (q)
1 q = 100 kg
Masa
tonelada (t)
1 t = 1000 kg
Superficie
área (a)
1 a = 1 dam2
Volume
litro (l ou L)
1 l = 1 dm3

No hay comentarios: